مارتین اسکورسیزی، کارگردان برجسته و برنده جوایز اسکار، در تازهترین تصمیم حرفهای خود همکاری استراتژیکی را با شرکت هوش مصنوعی «بلک فارست لبز» (Black Forest Labs) آغاز کرده است. این همکاری که در قالب نقش مشورتی برای این آزمایشگاه تحقیقاتی تعریف شده، با هدف بهرهگیری از ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید «استوریبرد» (Storyboards) صورت میگیرد؛ تصمیمی که از هماکنون به نقطه عطفی در بحثهای داغ پیرامون اخلاق، تکنولوژی و آیندهِ پیشتولید در سینما بدل شده است.
استدلال اسکورسیزی: سینما؛ رسانهای در حال تکامل
اسکورسیزی در بیانیهای با تأکید بر پیشینه هفتدههای خود در ترسیم دستیِ استوریبردها، رویکردش را چنین تبیین میکند: «همواره بزرگترین چالش، انتقال دقیقِ ایدههای ذهنی به بازیگران و عوامل تولید بوده است. من همواره به پیوند تکنولوژی و روایتگری علاقهمند بودهام. سینما رسانهای جوان است؛ حدود ۱۲۵ سال قدمت دارد و ما باید نسبت به تکامل آن پذیرا باشیم.»
وی با یادآوری استفاده از تکنولوژیهای نوآورانه در آثار گذشتهاش، نظیر دوربینهای سهبعدی در «هوگو» و فناوری جوانسازی در «مرد ایرلندی»، میافزاید: «این ابزار به من اجازه میدهد آنچه در ذهن دارم را با وضوح و کارآمدی بیشتری با تیم خلاقِ خود – شامل طراحان صحنه، هنری و فیلمبرداران – به اشتراک بگذارم. در پیشتولید، زمان حکم طلا را دارد و این فناوری به ما امکان میدهد بدون قربانی کردن کیفیت هنری، با سرعتی بالاتر حرکت کنیم.»
صدایِ معترض: رنجش در میان تصویرگران و هنرمندان مفهومی
در سوی دیگر این طیف، هنرمندان و تصویرگران سینما که این ابزارها را تهدیدی برای معیشت و هویت حرفهای خود میبینند، با لحنی قاطع به این خبر واکنش نشان دادند.
کارلا اورتیز، هنرمند مفهومی، با نقد رویکرد اسکورسیزی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «این اقدام، نادیده گرفتن جایگاه تمام استوریبرد آرتیستهایی است که با او کار کردهاند؛ آن هم در شرایطی که معیشت آنها به دلیل مدلهایی که احتمالاً بر پایه آثارِ خودِ همین هنرمندان آموزش دیدهاند، در معرض خطر است.»
سم دیتس، کارگردان و انیماتور نیز در انتقادی صریح اظهار داشت: «برای هنرمندی در جایگاه او، هیچ توجیهی برای استفاده از هوش مصنوعی که بر پایه آثار سرقتشده میلیونها هنرمند بنا شده، وجود ندارد. انتظار میرود بزرگان سینما با احترام به همتایان خود، حافظ اصالتِ هنر باشند.»
شکاف در هالیوود؛ «هوش سینمایی» در برابر «روحِ هنری»
این همکاری، اسکورسیزی را در جبهه کارگردانانی قرار میدهد که به طور فعال از هوش مصنوعی استقبال کردهاند؛ روندی که پیشتر با پیوستن جیمز کامرون به هیئتمدیره «استیبلتی ایآی» آغاز شده بود. با این حال، چهرههای شاخص دیگری نیز وجود دارند که در مقابل این جریان ایستادهاند؛ از جمله گیرمو دل تورو که چندی پیش به «هالیوود ریپورتر» گفته بود: «فکر نمیکنم کسی (در دنیای هنر) واقعاً خواهان نفوذ این ابزارها به فضاهای خلاقانه باشد.»
در حالی که «بلک فارست لبز» با انتشار ویدئویی از اسکورسیزی، این همکاری را گامی برای کاهش فشار بر تیمهای تولید معرفی میکند، جامعه هنری همچنان در انتظار پاسخ به این پرسش بنیادین است: آیا سرعت و بهرهوری، بهایی است که باید برای تقلیل «خلاقیت انسانی» به «دادههای الگوریتمی» پرداخت شود؟ این چالش، بار دیگر ضرورت تدوین قوانین اخلاقی در استفاده از هوش مصنوعی در صنعت سینما را به اولویتی غیرقابلانکار تبدیل کرده است.
